Sveti Luka se danas proslavlja širom Srbije: Šta simbolizuje Lučindan

Sveti Luka poštuje se kao zaštitnik lekara i ikonopisaca, a za njegov praznik vezuju se izreke i verovanja koja su sačuvana u pojedinim krajevima Srbije

Srpska pravoslavna crkva danas, 31. oktobra, obeležava Svetog apostola i jevanđelistu Luku, poznatijeg kao Lučindan. Sveti Luka poštuje se kao zaštitnik lekara i ikonopisaca, a ovaj praznik je i krsna slava mnogih pravoslavnih porodica u Srbiji.

Rođen je u Antiohiji, gde je stekao znanje iz medicine, filozofije i slikarstva. Bio je jedan od sedamdesetorice apostola i blizak saradnik apostola Pavla, sa kojim je propovedao hrišćanstvo. Pripisuju mu se Jevanđelje po Luki i Dela svetih apostola.

Prema crkvenom predanju, Sveti Luka smatra se začetnikom ikonopisa. Veruje se da je naslikao tri ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone apostola Petra i Pavla. Stradao je u 84. godini života u Tebi, gde je, prema žitiju, obešen o maslinovo drvo.

Porodice koje slave Svetog Luku praznik obeležavaju uz slavski kolač, žito i sveću, u krugu najbližih. Za vernike, ovaj dan posvećen je sećanju na apostola Luku i njegov doprinos širenju hrišćanstva.

Običaji i verovanja

Za Lučindan se vezuju brojni narodni običaji i verovanja, uglavnom povezana sa zaštitom domaćinstva, stoke i predviđanjem zime.

U pojedinim krajevima Srbije domaćini su koncem opasivali torove kako bi, prema verovanju, zaštitili stoku od vukova. Tom prilikom izgovarali su: „Ide Luka, evo vuka“. Uz praznik se vezuje i narodna izreka „Sveti Luka, sneg do kuka“, koja najavljuje dolazak hladnijeg vremena.

U južnoj Srbiji sačuvano je verovanje da prvi gost koji na Lučindan uđe u kuću može da nagovesti kakva će biti predstojeća godina, zbog čega se njegov dolazak posebno pratio.