Kada je Požarevac dobio prvu apoteku? Priča o počecima apotekarstva u gradu

U vremenu kada su se lekovi tražili po čaršiji, a saveti prenosili od usta do usta, Požarevac je tek pravio prve korake ka organizovanom lečenju. Dolazak školovanog farmaceuta u takvu sredinu nije značio samo novu radnju, već početak jedne potpuno drugačije prakse, zasnovane na znanju, pravilima i poverenju.

Sredinom jula 1856. godine u Požarevac dolazi mr Jovan Pokorni iz Bele Crkve sa jasnom namerom, da osnuje prvu apoteku. Pregovori sa opštinom brzo su završeni, ali put do otvaranja nije bio jednostavan. Bilo je potrebno ispuniti niz uslova, dobiti dozvolu i dokazati da raspolaže značajnim sredstvima. Tek kada je pokazao da ima kapital od 3000 forinti, dobio je od Ministarstva unutrašnjih dela dozvolu za rad.

Iako je imao rok od godinu dana, Pokorni je apoteku uredio za svega šest meseci. Međutim, pravi izazovi tek su tada počeli. U sredini naviknutoj na drugačije načine lečenja, morao je da se izbori sa nepoverenjem i nelojalnom konkurencijom. Često se žalio vlastima, ali bez većeg uspeha, sve dok građani nisu počeli da shvataju da se pouzdana pomoć u lečenju može dobiti jedino u apoteci.

Uloga mr Jovana Pokornog bila je od velikog značaja za razvoj apotekarstva u Požarevcu. Kao jedan od prvih školovanih farmaceuta u gradu, postavio je temelje savremenog pristupa lečenju, u sredini koja je u to vreme bila središte jednog od najvećih okruga u Srbiji, sa sedam srezova, većeg čak i od tadašnje Crne Gore.

Razvoj apotekarstva u Požarevcu

Nakon više od decenije rada, Jovan Pokorni, 1868. godine svoju apoteku ustupa zemljaku Josifu Čečelskom. Sa njim počinje nova faza razvoja. Čečelski ne samo da unapređuje rad apoteke, već podiže i novu zgradu koja će kasnije služiti kao uzor. U njegovom domu nalazi se i hemijska laboratorija, a njegova uloga prevazilazi granice struke, okuplja ljubitelje muzike i aktivno učestvuje u kulturnom životu Požarevca. U laboratoriji apoteke proizvodili su se parfemi i kozmetički preparati kojima su snabdevane i druge apoteke širom Srbije. Posebnu popularnost stekla je „Čečelskova pomada iz Požarevca”, kao i puder za lice, koji su u to vreme bili poznati širom zemlje.

Kada je Josif Čečelski, posle dugogodišnjeg rada, ostareo i više nije mogao aktivno da vodi posao, apoteku je prodao mladom Požarevljaninu, magistru Čedi Ristiću.

Kako je grad rastao, rasla je i potreba za novim apotekama. Tako je 1881. godine otvorena druga apoteka, koju je osnovao Andrija Marković iz Obrenovca. Vremenom je menjala vlasnike, da bi je 1925. godine Svetislav Kuzmanović otkupio za čak 250.000 dinara, sumu koja je u to vreme bila među najvećima izdvojenim za jednu apoteku u Srbiji.

Naredna apoteka otvorena je 1892. godine, kada u Požarevac dolazi Mihajlo Dušmanić, već iskusan apotekar. Nedugo zatim, 1895. godine, podigao je zgradu u klasicističkom stilu, koja i danas predstavlja deo starog gradskog jezgra i jedan je od prepoznatljivih simbola Požarevca. U prizemlju zgrade bila je smeštena apoteka, a na spratu se nalazio apotekarev stan. Nakon njegove smrti, posao nastavlja njegov sin, čime se ova delatnost prenosi i na narednu generaciju.

Apoteke tog vremena nisu bile samo mesta gde se izdaju lekovi. U njima su se vršile hemijske analize, pripremali različiti preparati i okupljali obrazovani ljudi. Bile su istovremeno zdravstvene ustanove i mesta susreta, razmene znanja i pokretači mnogih korisnih inicijativa u gradu.

Nakon Prvog svetskog rata, 1929. godine, u Požarevcu se otvara četvrta apoteka , a 1932. godine i peta.

Nakon oslobođenja grada u Drugom svetskom ratu 1944. godine, apotekarska služba u Požarevcu ulazi u novu fazu razvoja i prelazi u državni sistem zdravstvene zaštite.

Iste godine počinje razvoj prve državne apoteke u Požarevcu, čije je rukovođenje povereno mr Zagorki Šumahov, tadašnjoj referentkinji Okružnog narodnog odbora u Požarevcu.

Početkom 1952. godine u Požarevcu je sprovedena nova organizacija apotekarske službe, čime počinje savremeniji razvoj zdravstvene zaštite u gradu. Prve gradske apoteke bile su: „Jovan Šerbanović”, „Zdravlje”, „Sima Simić” i „Vasa Pelagić”.

Više od jednog veka nakon otvaranja prve apoteke, ime mr Jovana Pokornog i danas je sačuvano u Požarevcu. Apoteka u Dunavskoj ulici nosi ime prvog gradskog apotekara, kao podsećanje na čoveka koji je postavio temelje apotekarstva u gradu.